Są takie książki, które zostają w pamięci na zawsze. Te, które wywarły na nas wrażenie. Takie, które zmieniły nasze życie. Takie książki żyją w nas latami. Wracamy do nich w trudnych momentach. Przypominamy sobie o nich w sytuacjach, które są dla nas przełomowe. Darzymy wyjątkową sympatią autorów tych książek. Wypatrujemy kolejnych tytułów ich autorstwa, żeby jeszcze raz przeżyć tę niezwykłe emocje. Dla mnie jedną z takich wyjątkowych autorek jest Lisa Aisato. Książki, na których okładkach pojawia się jej nazwisko (najczęściej jako autorki ilustracji), kupuję w ciemno, bo wiem, że będzie to wyjątkowa lektura. Kiedy zobaczyłam wśród zapowiedzi książkę Na grzbiecie jednorożca, z ilustracjami Aistao, nie zastanawiałam się długo. Byłam pewna, że warto tę książkę przeczytać. I nie pomyliłam się. 

Główną bohaterką tej książki jest Vilja. Dziewczynka powinna w tym roku kończyć przedszkole i rozpocząć naukę w szkole. Niestety, nie wie, czy tak się stanie. Jakiś czas temu zachorowała i od tej pory leży w szpitalu. Vilja ma białaczkę. Diagnoza całkowicie zmieniła życie dziewczynki i jej rodziny. Vilja dzielnie znosi kolejne etapy, najpierw diagnozy, a potem leczenia. Jest bardzo mądrym dzieckiem. Nie można powiedzieć, że jest ze swoją chorobą pogodzona. Wywróciła ona jej życie do góry nogami. Teraz Vilja niczego nie może być pewna. Wszystko jest inaczej niż planowała. Jej domem jest teraz szpital. I nawet jeśli ludzie, których tam spotyka są mili i życzliwi, to nie może jej wynagrodzić ani zrekompensować tego, co traci przez chorobę. A traci wiele, bo dzieciństwo to przecież czas, który powinno się spędzać na beztroskiej zabawie, a nie w izolacji od nich i w strachu o swoje zdrowie i życie.

 

Czy książka Na grzbiecie jednorożca nie porusza tematów dla dzieci zbyt trudnych? Nie. Coraz więcej dzieci zmaga się z chorobą. Im taka książka może pomóc. Coraz więcej dzieci ma kolegów lub koleżanki, które chorują. Dla nich również ta książka może być pomocna. Bo ta książka uczy empatii, pokazuje codzienność osób, które chorują i ich bliskich. Jej autorka napisała ją bazując na osobistych doświadczeniach. Przez dwa i pół roku z chorobą nowotworową zmagała się jej córka. Doskonale wiedziała jak wygląda codzienność tych dzieci i ich rodzin. W swojej książce Maiangela Di Fiore opisała szpitalną rzeczywistość chorującego dziecka i zapisała pytania, które mogą rodzić się w jego głowie. Pytania, na które czasem trudno znaleźć odpowiedź. Wątpliwości, które bardzo trudno rozwiać. Wiele z nich trafiło na karty tej książki. Książki mądrej, ważnej i bardzo pięknej. Wszystko za sprawą ilustracji Lisy Aisato. Trudno się nimi nie zachwycić. Przenoszą szpitalną rzeczywistość na zupełnie inny poziom. Myślę, że to jedna z najważniejszych książek jakie ukazały się w ostatnim czasie. Książek, która wielu rodzinom może bardzo pomóc w przetrwaniu trudnego czasu choroby.

 

Na grzbiecie jednorożca

Mariangela Di Fiore

ilustracje Lisa Aisato

tłumaczenie Milena Skoczko - Nakielska

Wydawnictwo Literackie 2026 

Tego bohatera zna każdy. Nawet, jeśli nigdy nie widział filmu opowiadającego o jego przygodach. Stitch zawładnął sklepami z zabawkami, sklepy z ubraniami, a także te, w których można znaleźć różne domowe dekoracje. Stitch jest wszędzie, a mi to w ogóle nie przeszkadza. Trudno odmówić mu uroku. Trudno nie wzruszyć się oglądając film o jego przygodach. Relacja, która połączyła go z Lilo jest tak wyjątkowa, że skruszy nawet najtwardsze serce.

Zaliczam się do grupy osób, które polubiły Stitcha zanim poznały jego historię. Najpierw po prostu mnie zachwycił. Wiedziałam, że jest bohaterem filmu animowanego, ale długo nie miałam okazji go zobaczyć. Zanim udało mi się w końcu ten film obejrzeć zgromadziliśmy w domu sporą kolekcję gadżetów i ubrań z jego wizerunkiem. Kiedy w końcu udało mi się obejrzeć film animowany o jego przygodach wiedziałam, że przeczucie mnie nie myliło. Stitch to bohater wyjątkowy! Bohater, którego nie można nie polubić. Narodził się w kosmosie. Jest efektem eksperymentu genetycznego. Na Ziemię trafił przez przypadek. Choć może nie ma przypadków? Może Stitch miał tu do wypełnienie misję? Może właśnie na niego czekała mała i samotna Lilo? Dziewczynka, którą po śmierci rodziców opiekowała się starsza siostra. Sytuacja dziewczyn była bardzo trudna. Groziło im rozdzielenie. Ani Lilo, ani jej siostra Nani tego nie chciały, bo nie wyobrażały sobie życia osobno. Wtedy w ich życiu pojawił się Stitch. Nieprzewidywany, niezbyt grzeczny i wprowadzający sporo zamieszania. Czy wprowadzi też zmiany na lepsze? Czy uzdrowi relację sióstr? Ten, kto oglądał film wie już wszystko. Ci, którzy jeszcze tej historii nie znają, na pewno przeczytają komiks z serii "Disney. Klasyczne baśnie" z przyjemnością.

Disney tworzy historie ponadczasowe. Historie, które interesują i budzą ciekawość kolejnych pokoleń. Lilo i Stitch również taką opowieścią jest. Wzruszała i wzrusza. Dzieci uwielbiają tych bohaterów i przy ich przygodach zawsze dobrze się bawią. Teraz mogą wracać do niej nie tylko na kinowym lub telewizyjnym ekranie, ale również w książce. Lilo i Stitch. Disney. Klasyczne baśnie to komiks, więc ze względu na formę, w pełni cieszyć się nią będą dzieci, które potrafią czytać. Na pierwszą samodzielną lekturę pewnie ten komiks będzie zbyt trudny, ale kto wie, może warto spróbować. Zwłaszcza jeśli dziecko nie lubi czytać, ale uwielbia Stitcha. Może komiks o jego przygodach, zachęci do podjęcia kolejnej czytelniczej próby. Kto wie, może będzie to ta najbardziej udana! 

 

Tę i inne komiksy z serii "Disney. Klasyczne baśnie"

znajdziecie na 

Chyba nikt z nas nie lubi chorować. Każdy wtedy czuje się źle i na niewiele rzeczy ma siłę. Dotyczy to również dzieci. Chorowanie burzy ich plany, ogranicza kontakt z rówieśnikami i skazuje na siedzenie w domu. A w domu można bardzo łatwo zacząć się nudzić. I wtedy wszystko komplikuje się jeszcze bardziej...

To właśnie spotkało Zoję i jej bliskich. Dziewczynka się rozchorowała i musiała kilka dni spędzić w domu. Nie była z tego powodu zadowolona. Z każdą minutą nudziła się coraz bardziej. Tata, który się nią opiekował, musiał coś szybko wymyślić. Pilnie potrzebna była zabawa, która zajmie Zoję na dłużej. Tata wpadł na pomysł zbudowania bazy z koców i poduszek w pokoju, który dziewczynka dzieliła ze starszą siostrą. Pomysł okazał się wspaniały. Baza zajęła ją nie tylko na jeden, ale i na kolejne dni choroby. Każdego dnia baza staje się czymś innym. Zoja wykorzystuje swoją wyobraźnię i zmienia bazę w farmę, jaskinię smoka i namiot, do którego na wycieczkę pojechała grupa przedszkolaków. Od tej pory już się nie nudzi, tylko świetnie się bawi. Inne zdanie na ten temat ma jej starsza siostra. Hania nie ma ochoty na zabawę. Wolałaby odpocząć. Ale Zoja jej na to nie pozwala. Między dziewczynkami wybucha spór. Wszystko zaczyna im przeszkadzać, wszystko je dzieli. Nie potrafią się już dogadać. Nie chcą się już dogadać. Mówią głośno o tym, że chcą mieć oddzielne pokoje.

Z rodzeństwem różnie bywa. Jak w każdej relacji zdarzają się lepsze i gorsze dni. Agnieszka Filipowska opisała te gorsze i trudniejsze. Zoja i Hania nie mogły (ale też nie chciały) się dogadać. Mówiły i myślały tylko o tym, co je dzieli. To, co je łączy zeszło na dalszy plan. Widzieli to również rodzice, którzy postanowili przystać na pomysł córek i podzielić ich pokój na dwie części. Czy to najlepsze wyjście z sytuacji? Czasem innego nie ma. Czasem z pomocą przychodzi pogoda. Co dokładnie się wydarzyło, oczywiście nie zdradzę, ale myślę, że książka Zoja i bałagan może pomóc w rozwiązywaniu konfliktów. Nie tylko tych, które wybuchają w domu, ale również takich, z którymi trzeba się mierzyć w przedszkole albo szkole (oczywiście ze względu na wiek bohaterek w najmłodszych klasach). Ta książka to dobry punkt wyjścia do rozmów o tym, co nas dzieli i o tym, co nas łączy. O potrzebie szukania tego, co wspólne. Oczywiście nie jest to łatwe, ale próbować warto i warto uczyć dzieci szukania porozumienia z drugim człowiekiem. Jeśli wszyscy posiadalibyśmy tę umiejętność, świat wokół na pewno byłby lepszy.

Zoja i bałagan

Agnieszka Filipowska

Zielona Sowa 2026

wiek 4+ 

Urodziłam się i całe życie mieszkam w Wielkopolsce. Charakterystyczna dla tego regionu Polski gwar i sposób akcentowania słów jest dla mnie czymś zupełnie naturalnym. Będąc dzieckiem wiedziałam, że słowami charakterystycznymi dla naszej gwary są na przykład bimba i kejter. Były jednak i takie, o których myślałam, że są używane w całej Polsce. Jakie było moje zdziwienie, kiedy okazywało się, że znajomi z Lublina albo Katowic, których poznawałam na koloniach niektórych słów używanych przeze mnie nie rozumieli albo te same rzeczy nazywali zupełnie inaczej. Powodowało to wiele zabawnych sytuacji i często wywoływało u nas konsternację. 

Teraz o gwarach wiem już znacznie więcej. Ludzi z różnych zakątków Polski spotykałam regularnie na studiach, a potem w pracy. Dogadywaliśmy się i dogadujemy się do dziś, więc regionalizmy nie mają już takiego znaczenia i nie komplikują naszego codziennego życia. Warto jednak pamiętać o tym, że są. Warto je pielęgnować i ich używać, bo wzbogacają nasz język i dodają mu niesamowitego uroku. Myślę, że do takich wniosków dojdą wszyscy, którzy przeczytają książkę Martyny Skibińskiej Gwarno. O językach i gwarach w Polsce. Ta bajecznie kolorowa książka zabiera czytelników w podróż po różnych zakątkach Polski. Wszędzie tam ludzie porozumiewają się za pomocą słów. Zdarza się jednak, że te słowa bardzo się od siebie różnią. Dlaczego? Powody są różne. Najczęściej chodzi o wpływ innych języków. To właśnie z nich bardzo często zapożyczano różne słowa. Stamtąd zapożyczano również szyk zdań. W różnych rejonach Polski można usłyszeć także różną intonację słów i zdań. Ale gwary to tylko jedno ze zjawisk opisanych w tej książce. Druga część to opowieść o językach mniejszości mieszkających w Polsce. Myślę, że zdziwicie się jak wiele ich jest. Język czeski, karaimski, kaszubski litewski, niemiecki, śląski i tatarski. To tylko kilka z tych, które trafiły do tej książki. Każdy został krótko opisany, przy każdym pojawiają się przykładowe słowa oraz kolorowa ilustracja z krótkim dialogiem albo pojedynczymi słowami. Lektura jest naprawdę pasjonująca!

 

W minione wakacje zatrzymaliśmy się na chwilę na Śląsku. Będąc w tamtejszej cukierni chciałam kupić ciastko, które u nas nazywane jest gniazdkiem. Pech chciał, że nie było przy nim informacji z nazwą, a trudno było wskazać palcem, co dokładnie chce kupić. Potrzebowałam trochę czasu, żeby dogadać się z ekspedientką. Udało się, ale po wyjściu z cukierni śmiałam się, że nie mamy szans jako naród się porozumieć, skoro nawet kupienie ciastka w innym rejonie kraju sprawia tyle problemu. To oczywiście żart, bo porozumienie to kwestia chęci, a nie bariery językowej. Tak samo jak ta książka nie jest o barierach językowych, ale o barwnym języku polskim i jego różnych odmianach. Świetnie się tę książkę czyta. To na pewno najbardziej oryginalny przewodnik po Polsce, jaki miałam kiedykolwiek w rękach. Polecam ją gorąco wszystkim, którzy interesują się językiem. I tym, którzy lubią podróżować po Polsce. Po jej przeczytaniu na pewno będą uważniej wsłuchiwać się w to, jak mówią mieszkańcy różnych regionów! 

 

Gwarno. O językach i gwarach w Polsce

Martyna Skibińska

ilustracje Aga Probola

Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej || Dwie Siostry 2026