W ostatnim czasie często wracam myślami do czasów, kiedy wszystkie książki, które poznawała Tosia czytałyśmy wspólnie. Do czasów, kiedy Tosia jeszcze nie umiała czytać. Wtedy książki czytane przez nas objaśniały jej świat, uczyły nowych rzeczy, tłumaczyły te, które w inny sposób wytłumaczyć było trudno. Mieliśmy kolekcję książek tłumaczących świat, książek edukacyjnych, które miały przygotowywać dzieci na różne nowe albo trudne sytuacje. Dziś takich książek jest znacznie więcej, duża część z nich jest bardzo interesująca. Regularnie ukazują się kolejne, które (choć Tosia z takich książek już dawno wyrosła) nadal zwracają moją uwagę. 

Ostatnio zainteresowały mnie książki Moje ciało i Moje emocje Pauline Oud. Z ich okładek spoglądają na czytelników sympatyczne maluchy. Żeby poznać te dzieci lepiej, trzeba zajrzeć do wnętrza książek. Moje ciało to zbiór ważnych informacji oraz ciekawostek na temat ludzkiego ciała. Omawia (prawie) wszystkie, zaczynając od głowy i twarzy. Dzieci dowiadują się, jak działają uszy i oczy. Zastanawiają się, które dźwięki brzmią nieprzyjemnie, a które sprawiają nam przyjemność. Potem zaglądają do wnętrza brzucha. Na końcu przyglądają się swoim nogom i stopom. Autorka opisuje też różnice między chłopcami a dziewczynkami. Kolejne strony poświęcone zostały zdrowiu i dbaniu o własne ciało. Poruszony został również temat chorowania. Wszystko w interesujący, ale przede wszystkim zrozumiały dla dzieci sposób.

 

Na podobnych zasadach skonstruowana jest książka Moje emocje. Autorka przybliża dzieciom to, co dzieje się w ich głowach. Opowiada o przyjemnych i nieprzyjemnych uczuciach, które rodzą się w ich sercach. Pokazuje wartość niesienia pomocy innym i radość jaką może nam dać dzielenie się z innymi. Każda emocja zostaje najpierw przedstawiona w niedługim opowiadaniu. Po jego przeczytaniu autorka wyjaśnia, dlaczego czujemy się w konkretny sposób i jak możemy opanować targające nami emocje. W rogu każdej strony znajduje się również pytanie, na które dzieci powinny odpowiedzieć. W książce opisanych zostało kilkanaście różnych emocji (zarówno pozytywnych, jak i negatywnych). Po jej przeczytaniu dzieciom na pewno łatwiej będzie sobie z nimi radzić.

 

Moje ciało i Moje emocje to jedne z tych książek, które powinno poznać każde dziecko. Dzięki nim mają szansę zrozumieć to, co dzieje się w ich ciele, w ich głowie i w sercu. Wspólna lektura może być dobrym punktem wyjścia do rozmowy z dzieckiem. Te książki świetnie sprawdzą się nie tylko w domowym zaciszu, ale również w przedszkolu (albo najmłodszych klasach szkoły podstawowej). Te książki mogą wywołać spore dyskusje, zachęcić dzieci do wyrażenia własnego zdania albo powiedzenia, co myślą. Są ciekawie napisane, świetnie zilustrowane. Dobrze się je czyta i ogląda. Każda z nich angażuje małych czytelników i zachęca do interakcji. Na końcu tych książek na dzieci czeka jeszcze niespodzianka. Kilka zagadek i łamigłówek, z którymi mogą się zmierzyć. Małym czytelnikom na pewno takie połączenie różnych elementów się spodoba i książki szybko staną się jednymi z ich ulubionych lektur!

 Moje ciało

Moje emocje

Pauline Oud

tłumaczenie Angelika Bienias

Wydawnictwo Debit 2026

wiek 4+ 

Nie pamiętam czasów, kiedy nie umiałam czytać. Szczerze mówiąc nie pamiętam też jak wyglądała moja nauka czytania. Coraz słabiej pamiętam jak uczyła się czytać Tosia. Czasem odnoszę wrażenie, że czyta od urodzenia. O tym, że tak nie było przypominają mi książki do nauki czytania, które są cały czas w naszym domu. Darzę je wielkim sentymentem, więc do tej pory nie przekazałam ich w ręce innego dziecka. Ba! Ja cały czas przyglądam się seriom literackim, na których Tosia uczyła się czytać. Dlaczego? Bo to naprawdę niezwykłe książki.

Pierwszą serią, której twórcy postanowili nauczyć dzieci czytać, jest seria "Czytam sobie". Odkąd pamiętam wydawane w jej ramach tytuły podzielone były na trzy poziomy trudności. Zawsze też prezentowały dzieciom różne gatunki literackie. Od powieści i historii fantasy aż po biografie i reportaże. Dzieci od samego początku miały dostęp do różnych gatunków i mogły wybierać te, które wydawały im się najbardziej interesujące. Najnowsze tytuły wydane w ramach serii "Czytam sobie" to dwa opowiadania (przypisane do poziomu 1.) oraz (przypisana do poziomu 2.) oparta na faktach historia Williama Beebe - pioniera odkrywania głębin morskich.

Książka Rafała Witka Doktor Ola ma jeszcze jedną cechę charakterystyczną. To reprezentantka najnowszej odsłony cyklu "Czytam sobie", czyli "Czytam sobie sylabami". Nie muszę chyba tłumaczyć, co wyróżnia je na tle innych książek. Łatwo się domyślić, że jest to podział na sylaby. W książkach zaznaczono je różnymi kolorami. Dzięki temu dzieciom, które są na wczesnym etapie nauki czytania i dzielą jeszcze wyrazy na sylaby, będzie to wybór doskonały. Te, które już wyrazów na sylaby nie dzielą, mogą wybrać książkę Skarb na budowie. Opowieść autorstwa doskonale dzieciom znanej Justyny Bednarek. Tym razem autorka zbiera dzieci na plac budowy. Tu pracują koparka Wera i walec Ignacy. Niektórym ich praca mogłaby wydać się nie tylko męcząca, ale i nudna. A tu niespodzianka. Pewnego dnia Wera trafia na coś twardego. Pod ziemią znajdował się kufer! A w nim... Tego nie zdradzę. Mali czytelnicy muszą odkryć to sami.

Ostatnia z nowości to książka  Joanny Jagiełło Wynalazek pana B. Pasjonująca opowieść dla wszystkich, których interesują morza i oceany. Autorka zabiera czytelników do Nowego Jorku. To tu, w drugiej połowie XIX wieku urodził się William Beebe. Czytelnicy tej książki poznają jego życiorys i zobaczą jak rodziła się jego wielka pasja, która przerodziła się w zawód. Beebe zoolog i oceanograf, który od najmłodszych lat interesował się światem przyrody. Ta regularnie rozwijana pasja sprawiła, że osiągnął wielki sukces i na zawsze zapisał się w historii nauki. Teraz jego biografia może stać się dla dzieci inspiracją do własnych odkryć.

Nauka czytania może być przyjemnością. Dzięki takim książkom nikomu nie musi kojarzyć się z czymś przykrym i męczącym. Nie musicie oczywiście od razu kupować wszystkich książek z serii. Możecie wybierać te tytuły, które są dla Waszych dzieci najbardziej interesujące. Innymi tytułami mogą wymieniać się ze swoimi rówieśnikami. Wszystkie książki z serii "Czytam sobie" są interesujące i wartościowe. Każda stanowi wsparcie na drodze do samodzielnego i płynnego czytania. Te książki wspierają również naukę czytania ze zrozumieniem (a ta, jak wiemy, nie ma się w naszym społeczeństwie najlepiej). Na końcu każdej książki dzieci znajdą kilka pytań dotyczących tego, co wcześniej przeczytały. Na dzielnych czytelników czekają również nagrody. Naklejki i dyplom! I oczywiście satysfakcja z (być może pierwszej) samodzielnie przeczytanej książki.

 

Te i inne książki z serii "Czytam sobie"

znajdziecie na

Historie kryminalne cieszą niesłabnącą sympatią czytelników. Wiele osób, które czyta książki wybiera właśnie ten gatunek literacki. Dobrze napisany kryminał trzyma w napięciu od początku do końca. Czytelnik nie może i nie chce się od tej historii oderwać. Czyta i próbuje odgadnąć kto jest winny. Czasem mu się to udaje, czasem nie. Jestem pewnie jedną z niewielu osób, która nie przepada za kryminałami. Owszem, zdarza mi się jakiś przeczytać, często z zainteresowaniem, ale nie robię tego ani często, ani regularnie. Tak naprawdę świat kryminałów i powieści detektywistycznych odkryłam dzięki literaturze dziecięcej.

Kryminały w literaturze dziecięcej mają się znakomicie. Regularnie ukazują się nowe tytuły i rozwijają się dobrze wszystkim znane serie. Dzieci je uwielbiają. Często te najlepiej znane i najdłużej obecne na rynku wydawniczym serie są jedynymi z pierwszych książek, które dzieci czytają samodzielnie. W ten sposób rozpoczyna się ich przygoda z samodzielnym czytaniem. Dzięki temu kryminały i książki detektywistyczne już zawsze będą darzyć ogromnym sentymentem. Na szczęście autorzy i wydawnictwa nie zawodzą i cały czas przygotowują nowe książki. Zupełnie nowe historie i nowych bohaterów, którzy muszą mierzyć się z zagadkami do rozwiązania. Jedną z takich książek jest Sprawa dla detektywa. Tajemnica pięciu zbrodni. Miejscem, w którym wszystko się zaczęło jest dziwny sklep ze starociami. Pewnego dnia trafili do niego Tommy i Karolina. Mężczyzna prowadzący sklep pozwolił im wybrać sobie po jednej rzeczy znajdującej się w pomieszczeniu. Tom postawił na lupę, Karolina wybrała świetlisty domek. Mężczyzna pochwalił ich wybory. Wybory, które zmieniły życie młodych bohaterów i zmieniły ich w detektywów. To tylko początek tej historii, jej pierwszy rozdział. Wkrótce dołączą do nich ich koledzy. Czy rozwiążą wszystkie zagadki? Tego dowie się każdy, kto zdecyduje się przeczytać tę książkę.

Sprawa dla detektywa. Tajemnica pięciu zbrodni to książka adresowana do czytelników powyżej jedenastego roku życia. Oni wyciągną z niej najwięcej i to właśnie oni będą się przy niej najlepiej bawić. To nie tylko historia do czytania. Ta książka aktywizuje również czytelników i wciąga ich w tę opowieść, czyniąc ich niemal bohaterami tej opowieści. Młodzi czytelnicy mają okazję wcielić się w rolę detektywa i sprawdzić swoje umiejętności. Zagadek jest wiele, trzeba być czujnym, żeby rozwiązać je wszystkie. Przyda się spostrzegawczość, logiczne myślenie, umiejętność kojarzenia faktów i wyciągania wniosków. Dzięki temu czytelnicy będą mogli w pełni czerpać z tej książki i jeszcze lepiej się przy jej czytaniu bawić. Ja bawiłam się bardzo dobrze i myślę, że Wy również będziecie.

 

Sprawa dla detektywa. Tajemnica pięciu zbrodni

Luca Tebaldi 

ilustracje Francesca Rizzato

tłumaczenie Andrzej Szewczyk

Zielona Sowa 2026

wiek 11+ 

Wiosna jeszcze na dobre nie rozgościła się wśród nas, a wielu myśli już o lecie i wakacjach. Chyba wszyscy tęsknimy za słońcem, ciepłem i wolnym czasem, którym możemy w dowolny sposób dysponować. Jedni będą grać w gry, inni jeździć na rowerze albo grać w piłkę. Wielu sięgnie pewnie po nowe książki. Ja swoje wakacje z czasów szkolnych kojarzę właśnie z książkami. Historiami, z których część do dziś żyje w mojej pamięci. Były to powieści obyczajowe i przygodowe adresowane do czytelników w wieku szkolnym. Lubiłam je i wiele z nich do dziś dobrze wspominam. Czy dzieci, które teraz chodzą do szkoły mają szansę przeczytać równie interesujące książki?

Moim zdaniem mają. Ba! Jestem tego pewna. Jedną z takich książek są wydane niedawno PogaDuchy Katarzyny Ryrych. Autorki, której książki zachwyciły mnie już wielokrotnie i teraz stało się to po raz kolejny. Bohaterami tej powieści są Majka i Michał, bliźnięta, które spędzają wakacje u dziadków. Czy się tam nudzą? Nie, choć dziadkowie mieszkają na wsi i brakuje tam rozrywek, które dzieci znają z codziennego życia. Ani Majka, ani Michał nie narzekają na to, że muszą być u dziadków. Żadne z nich nie chce wracać do domu. Dlaczego? Wszystko za sprawą opuszczonego domu, który stoi na sąsiedniej działce. Nikt w nim nie mieszka, a jednak dzieje się wokół niego coś dziwnego. Dzieciom wydaje się, że widzą kogoś w jednym z okien. Jak się łatwo domyślić ani Majka, ani Michał nie mają zamiaru przejść obok tego wszystkiego obojętnie. Jakby tego było mało, dorośli, którzy są wokół nich nie próbują ich powstrzymać. Tu dzieje się coś dziwnego! Co dokładnie? Tego rodzeństwo musi się dowiedzieć.

 

PogaDuchy to książka zaliczana do "Serii z dreszczykiem". Czy dobrze do niej pasuje? Czy trzyma w napięciu od początku do końca? Trzyma! Czyta się tę książkę świetnie. Emocji nie brakuje, przygody rodzeństwa budzą zainteresowanie i intrygują. Przygody, które przeżywają bohaterowie są interesujące i (chyba) godne pozazdroszczenia. Wakacje Majki i Michała przypominają te sprzed epoki komputerów i telefonów komórkowych. Dzieci są wolne i szczęśliwe, a dorośli otwarci na ich potrzeby, zawsze gotowi do pomocy i tak bardzo pomysłowi, że takich dziadków pozazdrościć może m wielu. Historia (nie do końca) wymyślona przez Katarzynę Ryrych jest tak wciągająca, że książkę czyta się z zapartym tchem. Bohaterowie szybko zdobywają sympatię czytelników i z ich wsparciem rozwiązują zagadkę opuszczonego domu. Wszyscy (zarówno bohaterowie, jak i czytelnicy) świetnie się przy tym bawią. Przekonajcie się sami. Miłej lektury!

 

PogaDuchy

Katarzyna Ryrych

ilustracje Paulina Radomska-Skierkowska

  Wydawnictwo Literatura 2026

wiek 9+